Στεφανιογραφία είναι μια εξέταση με την οποία ο επεμβατικός καρδιολόγος ελέγχει αν και κατά πόσον οι αρτηρίες που δίνουν αίμα και οξυγόνο στην καρδιά έχουν στενώσεις, αν έχει δηλαδή ο ασθενής αυτό που ονομάζουμε στεφανιαία νόσο.

     Η στεφανιαία νόσος παραμένει η συχνότερη αιτία θανάτου σε άνδρες και γυναίκες στις σύγχρονες προηγμένες χώρες. Το κύριο πρόβλημα είναι η ελάττωση της παροχής αίματος και οξυγόνου στην καρδιά που μπορεί αρχικά να μην προκαλεί συμπτώματα ή να προξενεί πόνο και δυσφορία στο στήθος μόνο όταν η καρδιά έχει αυξημένες ανάγκες σε οξυγόνο (π.χ. σωματική άσκηση). Η δυσφορία αυτή ονομάζεται στηθάγχη και είναι μία από τις κύριες ενδείξεις για στεφανιογραφία. Αν βρεθεί σοβαρού βαθμού στένωση (συνήθως άνω του 70%) σε μία σημαντικού μεγέθους αρτηρία μπορεί να χρειασθεί να διανοιχθεί με αγγειοπλαστική (μπαλονάκι) και τοποθέτηση stent ώστε να ανακουφιστεί ο ασθενής από στηθαγχικά ενοχλήματα.

Πολύ πιο άμεσος είναι ο κίνδυνος για τη ζωή του ασθενούς όταν η αρτηρία κλείνει ξαφνικά και τελείως από θρόμβο που σχηματίζεται πάνω σε μια πλάκα χοληστερίνης που βρίσκεται στο τοίχωμα της αρτηρίας. Τότε ένα μέρος της καρδιάς δεν παίρνει αίμα, αρχίζει να νεκρώνεται, ο  ασθενής συνήθως αισθάνεται έντονη δυσφορία και η κατάσταση αυτή ονομάζεται έμφραγμα μυοκαρδίου (καρδιακή προσβολή). Στο έμφραγμα η στεφανιογραφία πρέπει κατά κανόνα να γίνει επειγόντως, ώστε να ανοιχτεί η κλειστή αρτηρία με μπαλόνι ή/και stent και να σταματήσει να νεκρώνεται ο μυς της καρδιάς. Στις συνθήκες αυτές η έγκαιρη αγγειοπλαστική με μπαλόνι και stent μπορεί να αποβεί σωτήρια για τη ζωή του ασθενούς και να μειώσει την πιθανότητα επιπλοκών από το έμφραγμα. Για αυτούς τους λόγους, παρέχουμε τη δυνατότητα για επείγουσα στεφανιογραφία και αγγειοπλαστική όλο το 24ωρο για ασθενείς με έμφραγμα.

 

 

Πατήστε εδώ για λεπτομερές ενημερωτικό έντυπο.

Τί είναι στένωση αορτικής βαλβίδας και ποια ενοχλήματα προκαλεί;

 Η αορτική βαλβίδα φυσιολογικά ανοίγει σε κάθε χτύπο της καρδιάς επιτρέποντας το αίμα να κατευθυνθεί προς την αορτή, τον κεντρικό αγωγό αίματος στο σώμα. Όταν ο μυς της καρδιάς χαλαρώνει, η αορτική βαλβίδα κλείνει ώστε το αίμα να μην επιστρέφει πίσω στην καρδιά. Με την πάροδο ετών, η αορτική βαλβίδα μπορεί να εκφυλιστεί, με αποτέλεσμα να γίνεται σκληρή, δύσκαμπτη και να μην ανοίγει καλά. Η πάθηση αυτή ονομάζεται στένωση αορτικής βαλβίδας  και έχει ως συνέπεια να δυσκολεύεται η καρδιά να στέλνει το αίμα στο σώμα, να παχαίνουν τα τοιχώματά της (υπερτροφία) και να αυξάνεται η πίεση στο εσωτερικό της. Ο ασθενής στην αρχή μπορεί να μην έχει ιδιαίτερα ενοχλήματα, αλλά όταν η στένωση γίνει σοβαρού βαθμού, μπορεί να εμφανίσει δύσπνοια (λαχάνιασμα) στην προσπάθεια, εύκολη κόπωση, πόνο στο στήθος ή λιποθυμία. Αν εμφανιστούν αυτά τα συμπτώματα και ο καρδιολόγος με την εξέταση και το υπερηχογράφημα  διαγνώσει σοβαρού βαθμού στένωση αορτικής βαλβίδας, θα πρέπει να γίνει επέμβαση αλλαγής βαλβίδας. Αν παραμείνει χωρίς παρέμβαση, η συμπτωματική βαριά στένωση της αορτικής βαλβίδας οδηγεί πολύ συχνά σε καρδιακή ανεπάρκεια και θάνατο.

 

Πώς αλλάζουμε την αορτική βαλβίδα; Γίνεται και χωρίς χειρουργείο;

Η κλασσική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας γίνεται χειρουργικά μετά από τομή στο στέρνο. Για ασθενείς που δεν μπορούν να χειρουργηθούν ή έχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών από το χειρουργείο, υπάρχει η επιλογή της διαδερμικής αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας (TAVI ή TAVR). Η διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας είναι μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος που χρησιμοποιείται σε επιλεγμένους ασθενείς με στένωση αορτικής βαλβίδας. Με απλά λόγια είναι η εισαγωγή καινούργιας αορτικής βαλβίδας μέσω καθετήρα και χωρίς χειρουργείο. Η διαδερμική προσθετική βαλβίδα αποτελείται από βιολογικό υλικό (περικάρδιο αγελάδας ή χοίρου), στερεωμένο σε ένα μεταλλικό stent από μίγμα χρωμίου κοβαλτίου ή νιτινόλη.

 

 

 

Η χρήση της διαδερμικής μεθόδου επεκτείνεται γρήγορα καθώς αυξάνεται η εμπειρία με την τεχνική και καθώς οι βαλβίδες γίνονται ασφαλέστερες και ευκολότερες στην εμφύτευση. H απόφαση για το αν ο ασθενής είναι κατάλληλος για TAVI λαμβάνεται από ομάδα ιατρών που περιλαμβάνει καρδιολόγο, επεμβατικό καρδιολόγο, καρδιοχειρουργό, πνευμονολόγο, νευρολόγο και ακτινολόγο. Ο υποψήφιος ασθενής υποβάλλεται σε στεφανιογραφία, υπερηχογράφημα, αξονική αγγειογραφία, αιματολογικές εξετάσεις και μέτρηση της λειτουργίας των πνευμόνων. Με βάση όλες αυτές τις πληροφορίες, λαμβάνεται συλλογικά η απόφαση αν η διαδερμική ή η χειρουργική προσέγγιση είναι η καλύτερη επιλογή για το συγκεκριμένο ασθενή. Το σύνολο των ιατρών που εμπλέκονται στην απόφαση αυτή ονομάζεται ομάδα καρδιάς.

Πώς γίνεται ακριβώς η διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας;

Η επέμβαση γίνεται μέσω καθετήρα που εισέρχεται συνήθως μετά από παρακέντηση της μηριαίας αρτηρίας (πάνω μέρος του μηρού), η οποία είναι η αρτηρία που δίνει αίμα στο πόδι. Εναλλακτικά, αν η μηριαία αρτηρία δεν κριθεί κατάλληλη, η εμφύτευση μπορεί να γίνει μέσω άλλων σημείων όπως η αρτηρία κάτω από την κλείδα, η κορυφή της καρδιάς ή η αορτή.

 

.ΕΟ/Η ασθενής κάνει εισαγωγή στην κλινική μία ημέρα πριν από την επέμβαση ώστε να γίνουν όλες οι τελικές προετοιμασίες. Συστήνουμε να έχει μαζί τη λίστα με τα φάρμακα, άνετα μαλακά ρούχα, τα στοιχεία του ασφαλιστικού φορέα και να μη φορά κοσμήματα και βερνίκι νυχιών. Η επέμβαση πραγματοποιείται συνήθως στο αιμοδυναμικό εργαστήριο, το οποίο διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό και άσηπτες συνθήκες. Τις περισσότερες φορές δεν χρειάζεται γενική νάρκωση, αλλά ελαφρά καταστολή και τοπική αναισθησία.  Ο Επεμβατικός Καρδιολόγος παρακεντά τη μηριαία αρτηρία (τοπική νάρκωση στην περιοχή) και εισάγει ένα σωληνάκι σε αυτήν. Αρχικά γίνεται μερική διάνοιξη της παλιάς βαλβίδας με ένα μπαλόνι (βαλβιδοπλαστική). Ακολουθεί η τοποθέτηση της καινούργιας βαλβίδας που ανοίγει είτε μόνης της καθώς απελευθερώνεται από τον καθετήρα (δείτε εδώ) είτε μέσω διαστολής του μπαλονιού που βρίσκεται μέσα της (δείτε εδώ) . Η παλιά βαλβίδα συμπιέζεται στο πλάι έξω από την καινούργια βαλβίδα.

Η επέμβαση διαρκεί 1-2 ώρες. Μετά θα νοσηλευθείτε συνήθως για ένα βράδυ στην εντατική και 3-5 ημέρες στο θάλαμο.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές;

Όπως κάθε επέμβαση, έτσι και η αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας έχει πιθανές επιπλοκές που περιλαμβάνουν σοβαρό τραύμα σε αγγείο, αιμορραγία, ανάγκη για μετάγγιση, συλλογή υγρού γύρω από την καρδιά που να χρειαστεί επείγουσα παροχέτευση ή χειρουργείο, ανάγκη για μόνιμο βηματοδότη, ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα μυοκαρδίου, θάνατος, αλλεργική αντίδραση, λοίμωξη, οξεία νεφρική ανεπάρκεια

Ποια τα οφέλη της επέμβασης;

Η επιτυχής διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας αποδεδειγμένα ανακουφίζει από τα ενοχλήματα, βελτιώνει την ποιότητα ζωής και παρατείνει την επιβίωση ασθενών υψηλού ή απαγορευτικού κινδύνου για χειρουργείο. Στα πλαίσια μελετών, έχουν εμφυτευθεί διαδερμικά αορτικές βαλβίδες και σε ασθενείς χαμηλότερου κινδύνου με ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Τί θα πρέπει να κάνω μετά την επέμβαση;

Ο καρδιολόγος θα συνταγογραφήσει τη φαρμακευτική σας αγωγή που θα περιλαμβάνει και χάπια που αραιώνουν το αίμα, συνήθως αντιαιμοπεταλιακά όπως χαμηλή δόση ασπιρίνης και κλοπιδογρέλη. Επίσης πριν από αιματηρές οδοντιατρικές επεμβάσεις θα πρέπει να λαμβάνετε κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή για πρόληψη μόλυνσης στη βαλβίδα.

Σε τακτικά χρονικά διαστήματα θα σας εξετάζει ο καρδιολόγος σας κλινικά και θα ελέγχει τη λειτουργία της βαλβίδας με υπερηχογράφημα. Σε κάθε περίπτωση συστήνεται διακοπή καπνίσματος, υγιεινή διατροφή, διατήρηση σωστού σωματικού βάρους και αποφυγή καθιστικής ζωής.

Παρακολουθήστε εδώ video με σχετική ενημερωτική ομιλία του ιατρού.

Διαβάστε εδώ το TAVI Ενημερωτικό Έντυπο Ασθενών.

 

Αυτό το φυλλάδιο έχει ως στόχο να σας ενημερώσει με απλό τρόπο για την ύπαρξη ενός καρδιακού ελλείμματος, που ονομάζεται ανοικτό ωοειδές τρήμα (PFO) και για τη συναφή συγγενή πάθηση που λέγεται μεσοκολπική επικοινωνία (ASD). Θα περιγραφούν οι ενδείξεις και η τεχνική της διαδερμικής σύγκλεισής τους.

Τι είναι οι κόλποι της καρδιάς;
Η καρδιά αποτελείται από τέσσερις θαλάμους: δύο κόλπους (τον δεξιό και τον αριστερό) και δύο κοιλίες. Οι κόλποι βρίσκονται στο άνω μέρος της καρδιάς και συλλέγουν το αίμα που επιστρέφει από το σώμα (δεξιός κόλπος) και από τους πνεύμονες (αριστερός κόλπος). Ανάμεσα στους κόλπους υπάρχει ένα διάφραγμα, το μεσοκολπικό διάφραγμα, που φυσιολογικά εμποδίζει τη μεταφορά αίματος από τον έναν κόλπο στον άλλο.

Τι είναι το PFO και το ASD;
Το ανοικτό ωοειδές τρήμα (PFO) είναι ένα μικρό άνοιγμα στο μεσοκολπικό διάφραγμα που φυσιολογικά κλείνει μετά τη γέννηση (εικόνα 1). Στο 25-30% των ανθρώπων παραμένει ανοιχτό, συνήθως χωρίς συμπτώματα. Η μεσοκολπική επικοινωνία (ASD) είναι παρόμοιο έλλειμμα, αλλά μεγαλύτερου μεγέθους (εικόνα 2). Και τα δύο μπορεί να επιτρέψουν σε μικρούς θρόμβους αίματος να περάσουν από τη δεξιά στην αριστερή πλευρά της καρδιάς και να καταλήξουν στον εγκέφαλο, προκαλώντας εγκεφαλικό επεισόδιο
(εικόνα 3).

Εικόνα 1 Κόλποι και κοιλίες καρδιάς και παραμονή ανοιχτού ωοειδούς τρήματος (PFO)

Η μεσοκολπική επικοινωνία (ASD), επιπλέον, επιτρέπει ροή αίματος από τον αριστερό στο δεξιό κόλπο. Όταν η μεσοκολπική επικοινωνία είναι σημαντικού μεγέθους, η ροή από τον αριστερό στο δεξιό κόλπο είναι μεγάλη, το δεξιό μέρος της καρδιάς διατείνεται και επιβαρύνεται η λειτουργία του (εικόνα 2). Ο ασθενής τότε εμφανίζει δύσπνοια, εύκολη κόπωση, αρρυθμίες και αυξημένη πίεση στους πνεύμονες (πνευμονική υπέρταση).

Εικόνα 2. Μεσοκολπική επικοινωνία (ASD) με διάταση δεξιού κόλπου και δεξιάς κοιλίας.

Πότε χρειάζονται παρέμβαση το PFO και το ASD;
Η συντριπτική πλειοψηφία ασθενών με PFO δεν χρειάζεται θεραπεία ή παρέμβαση. Η κύρια ένδειξη για σύγκλειση του PFO είναι όταν σχετίζεται με ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Σε ασθενείς (συνήθως κάτω των 60 ετών) που έπαθαν ισχαιμικό εγκεφαλικό και δεν έχει βρεθεί άλλη προφανής αιτία, η παρουσία PFO αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στα πλαίσια της διερεύνησης της αιτιολογίας του εγκεφαλικού, ο ασθενής υποβάλλεται σε σειρά αιματολογικών, απεικονιστικών, νευρολογικών και καρδιολογικών εξετάσεων. Όταν ο πλήρης έλεγχος καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το PFO σχετίζεται με το εγκεφαλικό, τότε συστήνεται διαδερμική σύγκλεισή του με ειδική συσκευή (σαν ομπρέλα) μέσω καθετήρα χωρίς χειρουργείο (εικόνα 4).

Εικόνα 3. Iσχαιμικό εγκεφαλικό που σχετίζεται με ανοιχτό ωοειδές τρήμα (PFO)

Σε ασθενείς με μικρού μεγέθους ASD δεν υπάρχει ουσιαστική επιβάρυνση της κυκλοφορίας αίματος στη δεξιά καρδιά και συστήνεται μόνο παρακολούθηση. Όταν όμως το μέγεθος της επικοινωνίας είναι σημαντικό, υπάρχουν συμπτώματα ή ευρήματα στο υπερηχογράφημα ενδεικτικά επιβάρυνσης της κυκλοφορίας, τότε συστήνεται σύγκλειση. Στο μεγαλύτερο ποσοστό των ASDs η σύγκλειση μπορεί να γίνει διαδερμικά με ειδική συσκευή (σαν ομπρέλα), με τρόπο παρόμοιο με το PFO. Σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών με σύμπλοκα ελλείμματα μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική παρέμβαση.

Η Διαδερμική Σύγκλειση του PFO ή του ASD
Η σύγκλειση του PFO ή του ASD γίνεται συνήθως με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο μέσω διαδερμικής τεχνικής, χωρίς χειρουργείο. Με τη χρήση καθετήρα, μια ειδική συσκευή εισάγεται από τη φλέβα του ποδιού στο μηρό και οδηγείται μέχρι την καρδιά. Η συσκευή αυτή έχει δύο δίσκους, ένας εκ των οποίων ανοίγει στον αριστερό και ένας στο δεξιό κόλπο, κλείνοντας ανάμεσά τους (σαν σάντουιτς) το μεσοκολπικό διάφραγμα και το υπάρχον άνοιγμα PFO/ASD . Η συσκευή σταθεροποιείται στο σημείο του ανοίγματος και το κλείνει οριστικά (εικόνα 4).Η διαδικασία γίνεται συνήθως με αναισθησία και διαρκεί περίπου 30-60 λεπτά. Κατά κανόνα, οι ασθενείς παραμένουν ένα βράδυ στην κλινική για νοσηλεία και παρακολούθηση. Ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις δραστηριότητές του μέσα σε λίγες ημέρες.

Εικόνα 4. Διαδερμική σύγκλειση ανοιχτού ωοειδούς τρήματος (PFO).

Τι να περιμένετε μετά την επέμβαση;

Μετά τη σύγκλειση συστήνονται

• Φάρμακα που αραιώνουν το αίμα, όπως ασπιρίνη ή/και κλοπιδογρέλη για 3–6 μήνες
• Αντιβίωση πριν από οδοντιατρικές επεμβάσεις τους 6 πρώτους μήνες
• Υπερηχογράφημα καρδιάς στους 1, 6 και 12 μήνες και μετά μία φορά το χρόνο για τουλάχιστον 5 χρόνια
• Περιορισμός έντονης άσκησης για 3–4 εβδομάδες

Συχνές Ερωτήσεις

Πονάει η επέμβαση;
Όχι – γίνεται με παρουσία αναισθησιολόγου και οι περισσότεροι ασθενείς δεν αναφέρουν πόνο.

Θα μπορώ να κάνω τις καθημερινές μου δραστηριότητες;
Ναι. Μετά την αποκατάσταση, η καθημερινότητα συνεχίζεται κανονικά.

Η συσκευή παραμένει εφ’ όρου ζωής;
Ναι, και ενσωματώνεται στο τοίχωμα της καρδιάς. Δεν προκαλεί ενόχληση ή δυσφορία.

Υπάρχουν επιπλοκές;
Είναι πολύ σπάνιες (<1%), και περιλαμβάνουν αιμάτωμα, αρρυθμία ή σπάνια μετακίνηση της συσκευής

Συμπερασματικά
Η διαδερμική σύγκλειση του PFO/ASD είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος πρόληψης εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιολογικών προβλημάτων που σχετίζονται με αυτά τα ανοίγματα.

Πατήστε εδώ για λεπτομερές ενημερωτικό έντυπο.

 

 

• Βάρος: Διατηρήστε ένα σωστό σωματικό βάρος
• Λίπος: Αποφύγετε το κορεσμένο λίπος. Δηλαδή τα λιπαρά κρέατα, το βούτυρο, τα παχιά τυριά, τα πλήρη γαλακτοκομικά, τα τηγανητά, τα γλυκά. Προτιμήστε τα πουλερικά και το ελαιόλαδο.
• Ψάρια: Συμπεριλάβετε τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα ψάρια.
• Φρούτα & λαχανικά: Καταναλώστε 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα.
• Προσοχή στο αλάτι και στο αλκοόλ.

 

 

 

 

Σε επίπεδο τροφίμων μπορούμε να συνοψίσουμε στον παρακάτω πίνακα:

 

 

Πατήστε εδώ για λεπτομερές ενημερωτικό έντυπο